• translate
Pramod Behera

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସବୁଠୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପିଣ୍ଡ କ୍ୱିଜାର ଆମ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ କୌତୁହଳର ବିଷୟ। ସାଧାରଣତ ଗାଲାକ୍ସିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦେଖାଯଉଥିବା ଏହି ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ବ୍ଲାକହୋଲରୁ ଶକ୍ତି ପାଇଥାଏ। ସେମାନଙ୍କର ଓଜନ ଆମ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଓଜନଠାରୁ ଏକ ବିଲିୟନ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଏହି ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ  ବ୍ଲାକ୍‌ହୋଲ୍‌ରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଦାର୍ଥରୁ ଶକ୍ତି ନେଇଥାଏ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିକିରଣ ନିର୍ଗତ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି କ୍ବ୍ କ୍ୱିଜାରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅନେକ ରହସ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ଏହାର ଗୋଟିଏ କାରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କର ବୟସ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ନାସାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜେମ୍ସ ୱେବ୍ ସ୍ପେସ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ମହାକାଶରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଅନେକ ସୂଚନା ଦେବ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ପୂର୍ବରୁ ନାସାର ଜେମ୍ସ ୱେବ୍ ସ୍ପେସ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ (JWST) ଲଞ୍ଚ ହୋଇ ମହାକାଶରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଇନଫ୍ରାରେଡ୍ ତରଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏହି ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ ଯେ ଦୂର ବସ୍ତୁରୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଇନଫ୍ରାରେଡ୍ ତରଙ୍ଗକୁ ଧରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ ଯାହା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ଧରିପାରିବ ନାହିଁ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଏକ ଟିମ୍ ଜେମ୍ସ ୱେବ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ ମାଧ୍ୟମରେ ୬ଟି ଦୂର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କ୍ୱେଜାର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ। ଟେଲିସ୍କୋପ୍‌ କ୍ୱେଜାର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗାଲାକ୍ସି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ।

ଏହି କ୍ୱେଜାର ଗୁଣଗୁଡିକ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଗାଲାକ୍ସି ଏବଂ କ୍ୱେଜାର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରିବେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆରମ୍ଭରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ପେନ୍‌ର ମାଡ୍ରିଡ୍‌ରେ ଥିବା ସେଣ୍ଟର ଅଫ୍ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ଜଣେ ଗବେଷକ ପ୍ରଫେସର ସାଣ୍ଟିଆଗୋ ଏରିବାସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଏହିସବୁ କ୍ୱେଜାର, ଯେଉଁଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଆମେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛେ, ସେସବୁ ସେବେଠାରୁ ଅଛନ୍ତି ଯେତେବେଳେ  ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବୟସ ପ୍ରାୟ ୮୦କୋଟି ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଆଜିର ଯୁଗର ଏହା ୬ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା।”

ଏରିବାସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଏହି କାରଣରୁ, ତାଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଗାଲାକ୍ସିର ବିବର୍ତ୍ତନ ତଥା ସୁପରମାସିଭ୍ ବ୍ଲାକ୍ ହୋଲ୍ (SMBHs) ର ଗଠନ ଏବଂ ବିବର୍ତ୍ତନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରିବ। ଅନ୍ତରୀକ୍ଷର ବିସ୍ତାର ଯେତିକି କ୍ୱେଜାରର ପ୍ରକାଶ ସେତିକି। ଏହାକୁ ମହାଜାଗତିକ ରେଡ୍‌ଶିଫ୍ଟ କୁହାଯାଏ। ଆଲୋକ ଯେତେ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରେ, ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମରେ ଅଧିକ ରେଡ୍‌ଶିଫ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଇନଫ୍ରାରେଡ୍ ସଂଯୋଜିତ ଉପକରଣ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ହେବା କାରଣରୁ ଜେମ୍ସ ୱେବ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ୍‌ (JWST) ଏହି ପ୍ରକାର ଆଲୋକର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ।

Other Stories