• translate
Mihir Pattnayak

ଗାଳି ଗୁଲଜ କଥା ଛଳରେ ଆପଣ ଏ କଥା କେତେ ଥର କହିଥିବେ, ‘ତୁ ତ ଗେରୁମୁଣ୍ଡି ସାଆନ୍ତ ଟା’, ସବୁ ଖାଇଦବୁ’। ଭାଇ ଭଉଣୀ ମାରପିଟ୍ ବେଳେ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ ଛଳରେ ଏ କଥା ଏକାଧିକ ବାର ହୁଏତ ଆପଣ ବି ବ୍ୟବହାର କରିଥିବେ। କିଏ କିଛି ଖାଇଦେଲେ କାହାଠୁ କିଛି ଛଡାଇ ଆଣି, ଦମ୍ଭ ଦେଖାଇଲେ, କଥା ଛଳରେ ଆମେ ଏଇ ଶବ୍ଦଟିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରୁ। ଗେରୁମୁଣ୍ଡି । ଜଣା ଅଜଣା ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଆସନ୍ତୁ ଏଇ ଶବ୍ଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା।

‘ଗେରୁମୁଣ୍ଡି ସାଆନ୍ତ ଟା’, ସବୁ ଖାଇଦେଲା..’ ଉପରୋକ୍ତ କଥା ସହ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଜଡିତ ଥିବେ କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଏହାର ବାସ୍ତବ ଅର୍ଥ ଜାଣି ନ ଥାନ୍ତି। ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ଏ ଜାତି ଆଗେଇଛି। ଆମ ଭାଷା, ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଆମ ଚଳଣୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଛାପ ରହିଛି। ଘରେ ଚିତଉ ପିଠା କରି ଖାଇଲା ବେଳେ ହେଉ କି ମାଣ ବସେଇଲା ବେଳେ ସବୁ କଥାରେ ସବୁ କର୍ମରେ ବଡ଼ ଠାକୁରଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗଟିଏ ଯୋଡି ହୋଇ ରହିଛି। ସେହି କ୍ରମରେ ଦେଖିଲେ ଗାଳି ବା ଥଟ୍ଟା ପରିହାସ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମଧ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା ଯୋଡି ହୋଇ ରହିଛି।

ତେବେ ଏଠି ଆମ ଆଲୋଚନାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ଗେରୁମୁଣ୍ଡି ।

ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ଏ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ। କାହାକୁ ଗେରୁମୁଣ୍ଡି କୁହାଯାଏ ? କ’ଣ ପାଇଁ କୁହାଯାଏ ? କିଏ ବେଶି ଦମ୍ଭ ଦେଖାଇଲେ ଆମେ ଗେରୁମୁଣ୍ଡି ବୋଲି କହୁ, ହେଲେ କାହିଁକି?

ଏଇ ଛୋଟିଆ କଥାର ରହସ୍ୟ ଜାଣିଲେ ଆପଣ ବି ଖୁସି ହେବେ।

ଗେରୁ+ମୁଣ୍ଡି = ଗେରୁମୁଣ୍ଡି।

ମୁଣ୍ଡିରେ ଗେରୁ ଯାହାର ସିଏ ହିଁ ଗେରୁମୁଣ୍ଡି। ଆଉ ସେ ହିଁ ସମସ୍ତ ‘ଭଗ’(ଐଶୋର୍ଯ୍ୟ) ଆଉ ଭୋଗର ଅଧିକାରୀ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନା କେହି ଥିଲେ ନା କେହି ଅଛନ୍ତି ନା କେହି ରହିବେ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି କୋଟି ଓଡିଆର ପ୍ରାଣର ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଖଣ୍ଡଶାଳ ମନ୍ଦିର ଚୁଡାରେ ଆପଣ ଦେଖୁଥିବେ ଗୋଟିଏ ବିରାଟ ହରିମନ୍ଦିର ଚିତା। ବୈଷ୍ଣବୀୟ ଚିନ୍ତା, ଚେତନାର ପ୍ରତୀକ ହରିମନ୍ଦିର ଚିତା। ଏହା ଗେରୁ ପ୍ରଲେପରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଏହାକୁ ନୂତନ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଚୁନରା ସେବକମାନେ।

ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ମୁଣ୍ଡିରେ ଗେରୁ ଲେପନ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଆରାଧ୍ୟ, ଆମର ପ୍ରିୟ ‘ଗେରୁମୁଣ୍ଡି ସାଆନ୍ତ’। ସେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ଯାହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଗାଳି ଦେଇ ଭକ୍ତି କରେ ଓଡ଼ିଆ, ଲୁହ ବୁହାଇ ଅଭିମାନ କରେ। ଆଉ ତାଙ୍କରି କଥାକୁ ଘରେ ଘରେ ମନେ ରଖିବାକୁ ହୁଏତ କେହି ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ଗାଳି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆମ ଚଳଣୀରେ ଯୋଡି ଦେଇଛି।

କହିଲେ ଦେଖି ଆମ ସଂସ୍କୃତି କେତେ ମହାନ, ଆଉ ଆମ ପ୍ରଭୁ ବି !

Other Stories

  • Drain Mishap in Bhubaneswar
    Odisha ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ନଳାରେ ଭାସିଯାଉଛି ଜୀବନ!

    ସତେ ଯେମିତି ଡ୍ରେନ୍‌ ମୁକୁଳା ରଖିବା ହେଉଛି ସହର ଯୋଜନାର ଅଂଶବିଶେଷ! ଆଉ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ମରାମତି ଆଳରେ ଡ୍ରେନରେ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଭସେଇଦେବା ମଧ୍ୟ ବିଏମସିର ଏକ ସେବା!

  • Nuakhai
    Nuakhai Celebration ନୂଆଖାଇ ଜୁହାର ଭେଟ: ମଣିଷ ସଭ୍ୟତାର ଉଦ୍ଭାବନର ଉତ୍ସବ

    ଗଡ଼ଜାତ ଶାସନ ସମୟରେ ନୂଆଖାଇ ପର୍ବର ପାଳନ ପଦ୍ଧତିରେ କିଛି ନୂତନ ନିୟମ କାନୁନ ଲାଗୁହେଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ କେତେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ତାହା ଅଞ୍ଚଳବାସୀ ବିଚାର କରିବେ। ଲେଖକଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନରୁ ଜନ୍ମ...

  • Court
    Law ଆଇନର ଶାସନ ଓ ଦଳୀୟ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର

    ୨୦୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ଗୋଟିଏ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଯେଉଁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ତାହା ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରଦେଶ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ...

  • Pegasus Politics
    Pegasus Politics ପେଗାସସ୍ - ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ

    ପେଗାସସ୍‌, ଏହା ଏକ ସ୍ପାଇୱେୟାର । ଏହା ଏମିତି ଏକ ସ୍ପାଇୱେୟାର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କର ଫୋନ୍‌ ନମ୍ବର ମାଧ୍ୟମରେ ଫୋନ୍‌ରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଚୋରେଇ ନିଆଯାଇପାରିବ ।